Sjónin - hvernig sjáum við?

Ef sjónin er fullkomlega eðlileg – á læknamáli kallað emmetropia – vinnur augað eins og fullkomin, náttúruleg myndavél. Það getur tekið á móti ljósi og varpar því nákvæmlega á réttan stað án þess að þurfa gleraugu eða linsur til aðstoðar.

Hér er einföld útskýring á því hvernig það gerist skref fyrir skref:

1. Ljós fer inn í augað: Ljósbylgjur endurkastast af hlutunum í kringum okkur og berast að auganu.
2. Fremsta linsan (Hornhimnan): Ljósið fer fyrst í gegnum hornhimnuna (cornea), sem er glæri, kúpti glugginn fremst á auganu. Hornhimnan brýtur (beygir) ljósið mjög mikið til að beina því inn á við.
3. Ljósopið stjórnar magninu: Ljósið fer í gegnum sjáaldrið/ljósopið (pupil), sem er opið í miðri lithimnunni (iris). Lithimnan dregst saman eða víkkar til að hleypa nákvæmlega réttu magni af ljósi inn, eftir því hvort það er bjart eða dimmt.
4. Fínstillingin (Augasteinninn): Ljósið fer næst í gegnum augasteininn (lens). Hann er sveigjanlegur og breytir um lögun (þykknar eða flatnar) eftir því hvort við erum að horfa á eitthvað nálægt eða langt í burtu. Þessi hæfileiki tryggir að myndin sé alltaf í brennidepli.
5. Fullkominn brennipunktur á sjónhimnunni: Í eðlilegu auga (emmetropia) er lögun augans og kraftur linsanna í fullkomnu jafnvægi. Ljósgeislarnir brotna nákvæmlega þannig að þeir mætast í einum skörpum brennipunkti beint á sjónhimnunni (retina) aftast í auganu, nánar tiltekið í sjóngrófinni (macula) þar sem sjónin er skörpust.
   • Ef augað væri of langt (nærsýni) eða of stutt (fjarsýni), myndi brennipunkturinn lenda fyrir framan eða aftan sjónhimnuna og myndin yrði óskýr.
6. Skilaboð til heilans: Sjónhimnan er þakin milljónum ljósnæmra frumna (stöfum og keilum) sem breyta ljósinu í rafboð. Þessi boð berast um sjóntaugina (optic nerve) til heilans (sjónbarkarins), sem túlkar boðin og sýnir okkur þá skörpu og skýru mynd sem við sjáum.